Met Hakkepufgeluiden stoom afblazen: Stoomsloepen brengen Medemblik terug naar tijdperk kolen & stoom

MEDEMBLIK – Het Nederlands Stoommachinemuseum in Medemblik stond zaterdag 15 en zondag 16 augustus volledig in het teken van varend stoomerfgoed. De Goedheiligman zou er jaloers op zijn! Rookpluimen, het ritmische geluid van stoommachines en de geur van kolen bepaalden twee dagen lang de sfeer rond het museum.

Tijdens dit Stoomsloepenweekend meerden verschillende authentieke grote- en kleine stoomsloepen af aan de museumsteiger, maar een heel grote stoomboot vond ook de weg naar een grote steiger aan het nabij gelegen IJsselmeer. Een belangrijk onderdeel tijdens dit weekend waren de rondvaarten met deze grote historische stoomsleepboot ss Noordzee. Het schip meerde steeds af aan de Vooroever, een paar minuten lopen vanaf het tegenover gelegen Stoommuseum, klaar om met passagiers het IJsselmeer op te gaan. Tijdens de tocht konden zij ervaren hoe het was om mee te varen op een schip dat nog altijd door stoomkracht wordt voortbewogen.

De gasten aan boord mochten ook afdalen in de machinekamer waar vurige taferelen zorgden dat de stoomboot kon varen. Bezoekers konden dus van dichtbij bekijken en kennismaken met de techniek achter de voortstuwing. Dat kunt u overigens op het openingsfilmpje zien.

Alle deelnemende grote- en kleine sloepen beschikten ieder over een eigen stoomketel en stoommachine. Daarmee lieten de eigenaren zien hoe water en vuur vroeger samen voor de aandrijving van schepen zorgden.

De kleinere stoomsloepen voeren regelmatig af en aan over de Kleine Vliet. Het karakteristieke geluid van de machines maakte het nautische verleden opnieuw hoorbaar. De eigenaren vertelden belangstellenden over hun vaartuigen, het onderhoud en de kennis die nog altijd nodig is om het varende erfgoed in bedrijf te houden. Waar de omstandigheden en beschikbare plaatsen het toelieten, konden bezoekers een stukje meevaren. Daar werd gretig gebruik van gemaakt.

De ss Noordzee werd in 1922 gebouwd en deed jarenlang dienst als havensleepboot. Het schip behoort tot het kleine aantal nog varende stoomsleepboten in Nederland. De machinekamer vormde tijdens de rondvaarten het kloppende hart van het vaartuig. Daar waren de bewegende onderdelen van de stoommachine en het werk van de bemanning van dichtbij te volgen.

Ook in het museum zelf speelde buiten en binnen de stoomtechniek vanzelfsprekend een hoofdrol. De collectie bood achtergrondinformatie over de ontwikkeling en toepassing van stoommachines. Daarmee vormde het programma een combinatie van een nautisch evenement en een technisch-historische ontdekkingstocht.

Het Stoomsloepenweekend liet zien dat industrieel erfgoed niet alleen in vitrines of museumzalen hoefde te worden bewaard. Dankzij de inzet van eigenaren, bemanningsleden en vrijwilligers bleven de oude machines daadwerkelijk draaien en varen. Zo kwam aan de Oosterdijk een bijzonder hoofdstuk uit de Nederlandse scheepvaartgeschiedenis opnieuw tot leven.

Het museum blijf een aanrader om te bezoeken. Buiten treft u allerlei ambachten waarbij stoom vroeger een belangrijke rol speelde, zoals bijvoorbeeld een zagerij.

Ook binnen in het museum raakt u niet uitgekeken...

Hieronder alle foto's genomen op zondag 16 augustus 2026