Na zonsverduistering bijna complete maansverduistering op vroege vrijdagochtend

KENNEMERLAND - Wie er een korte nacht voor over heeft, kan vrijdagochtend getuige zijn van een gedeeltelijke maansverduistering. Bijna 93 procent van de maan valt dan in de kernschaduw van de aarde. In Kennemerland is vooral de kust een goede plek om te kijken, al kan juist het weer roet in het eten gooien.

De maansverduistering begint vrijdagochtend om 3.23 uur, maar aanvankelijk is daarvan met het blote oog nog weinig te merken. Interessanter wordt het vanaf ongeveer 4.34 uur. Dan begint de maan daadwerkelijk de donkere kernschaduw van de aarde binnen te schuiven.

Het hoogtepunt volgt rond 6.14 uur. Op dat moment bevindt ongeveer 93 procent van de maan zich in de kernschaduw en blijft slechts een smal gedeelte rechtstreeks door de zon verlicht.

Wie alleen voor het spectaculairste deel zijn bed uit wil, kan daarom het beste tussen ongeveer 5.30 en 6.20 uur naar buiten gaan.

Of er vanuit Kennemerland daadwerkelijk veel te zien zal zijn, is nog onzeker. De actuele weersverwachting voor de regio is niet bijzonder gunstig. In de nacht trekken buien over Noord-Holland en ook tussen 3.00 en 6.00 uur worden veel wolken verwacht. Plaatselijk kan bovendien een onweersbui voorkomen.

Toch is de situatie niet bij voorbaat kansloos. Tussen de buien kunnen opklaringen voorkomen. Wie geluk heeft met zo'n gat in het wolkendek, kan de verduisterde maan dus alsnog zien.

Daarbij geldt: hoe dichter het bij het maximum komt, hoe lastiger het wordt om de maan te vinden. Rond 6.14 uur staat zij nog maar ongeveer vijf graden boven de horizon. Dat is bijzonder laag.

Een plek met volledig vrij zicht richting het westzuidwesten is daarom belangrijker dan een donkere omgeving. Lichtvervuiling speelt bij het bekijken van de maan nauwelijks een rol, maar bomen, huizen en andere obstakels des te meer.

Daarmee heeft de kust van Kennemerland een duidelijk voordeel. Vanaf de stranden is het zicht richting westen en zuidwesten vrijwel onbelemmerd. Ook open plekken in de duinen kunnen geschikt zijn, zolang er in westzuidwestelijke richting geen hoge duinen of begroeiing voor het zicht staan.

Midden in de steden en andere dichtbebouwde gebieden wordt het rond het maximum van de maansverduistering aanzienlijk lastiger. Een gebouw of bomenrij aan de verkeerde kant kan al voldoende zijn om de laagstaande maan volledig aan het zicht te onttrekken.

Lang wachten na het hoogtepunt heeft weinig zin. In de regio gaat de maan rond 6.53 uur onder. Het laatste gedeelte van de eclips is vanuit Nederland daardoor niet meer zichtbaar.

Een maansverduistering ontstaat wanneer de aarde tussen de zon en de maan staat en haar schaduw over de maan valt. Anders dan bij een zonsverduistering is er geen speciale oogbescherming nodig. De verduistering kan gewoon met het blote oog worden bekeken. Een verrekijker kan het verschijnsel wel extra goed zichtbaar maken.

Wie vrijdagochtend een poging wil wagen, doet er verstandig aan kort voor vertrek nog even de actuele bewolking en buienradar te bekijken. Bij deze maansverduistering kan een opklaring van enkele minuten het verschil maken tussen niets zien en een maan waarvan vrijwel het volledige oppervlak in de schaduw van de aarde is verdwenen.